karlmarxbarksbarth

Citatenboek, augustus 1983

175
Het Hollandse klimaat begint zich de laatste tijd een beetje aan ons aan te passen
Een Antilliaan 7-8-'83

176
Als je een blinde ziet, geef hem dan een schop: waarom zou je aardiger zijn dan God?
Perzische 'volkswijsheid'

177
Als er twee scheidsrechters zijn, geeft de een de ander rood
Pele

178
Nog een paar weekjes zomeren en dan kunnen we dus allemaal weer door de vleesmolen.
Rudolf van Wezel, Boekblad 31/12-8-'83

(indertijd genoteerd door mijn broer Wouter)

...

Herfst 2009, Amsterdam, de Diamantbuurt. Buiten is het koud en nat en binnen staat de centrale verwarming aan. Maar ik heb het warm en om me heen is het droog. Het is zomer 1979, ergens aan de rand van de Afrikaanse jungle. Ik ben Ian Karn, jager. We zijn nu al ruim 10 dagen op pad en we hebben nog geen enkel dier gevangen! Als dat zo doorgaat heb ik niets om in Europa te gaan verkopen!

Later in die nacht...

...kwam er een steen uit de hemel. Ian Karn ziet de steen niet, maar slechts het wonderlijke licht, dat hij verspreidt. En doodsbange dieren, die daarvan wegvluchten, recht op hem af. Makkelijke prooien, voor de dierentuinen in Europa.

Even makkelijke prooien, maar dan voor de plaagzucht*) van Carolien, het kleine nichtje van hun vriendin Kiki, zijn twee oude bekenden.
"Zijn jullie Baard en Kale, de geweldige helden, altijd op zoek naar avonturen? Laat me niet lachen! Jullie doen hier niets anders dan slapen en eten!" Waarna de twee haar maar meenemen naar de dierentuin. Waar Carolien in de leeuwenkuil valt, zonder de aandacht van de leeuwen te trekken. Begrijpelijk, want de leeuwen zijn dood.
Minder begrijpelijk is de vreemde gedaantewisseling die ze hebben ondergaan. Baard raakt in gesprek met de directeur van de dierentuin, die er niets van begrijpt. De leeuwen kwamen immers rechtstreeks uit Afrika en waren nog maar kort geleden aangekocht. Als de nacht daarop een gorilla het glas van zijn kooi ombuigt (!) en ontsnapt, krijgt Baard een telefoontje. En als blijkt dat ook dit dier was aangekocht van de ons reeds bekende Karn, weten onze vrienden wat hen te doen staat.

's Anderendaags (zoals dat vroeger bij Suske en Wiske heette; hier staat gewoon "De volgende dag...") gaan Baard en Kale bij de jager langs, om te vragen of hij meer weet. Karn wil niet veel loslaten. De volgende dag, als hij wakker wordt en naar zichzelf kijkt, grijpt hij echter - geschrokken - de telefoon. Te laat. Baard en Kale zijn - met als stewardess Natasja - al onderweg naar Afrika.

Er volgen nog 29 enerverende pagina's. Autocrash, diamantroof, hypnose door mens en dier, een geslaagde bankoverval, een mislukte bankoverval, een huwelijk met Rachel Wells - volgens Kale "de mooiste filmster ter wereld", een halssnoerdiefstal volgens beproefd striprecept**), Kale dromend over wezens uit de ruimte, Karn die compleet van de aardbodem verdwijnt -

En opeens, na het laatste plaatje, ben ik weer terug in Nederland, Amsterdam, de Diamantbuurt. Ik kijk uit het raam en zie zoet spelende kinderen. Gelukkig maar. André Rouvout waakt, zodat mannen als Baard en Kale hier geen kans krijgen om onder hun hoede gesteld grut te verwaarlozen! Want is het geen schande! Ze zouden twee weken op de kleine Carolien passen en gaan er dan ineens vandoor! Onbegrijpelijk! Logisch, dat we - als ik me niet vergis - Kiki in latere albums niet meer tegenkomen. Wat zal ze kwaad zijn geweest...

Metamorfose, album 28 uit de reeks Baard en Kale, tekeningen: Will(y Maltaite), tekst: S(tephen) Desberg, Dupuis, 1980,
oorspronkelijk gepubliceerd in Robbedoes 2163 - 2176 (1979) .

*) of: de confronterende waarheid
**) vgl. o.a. Blake en Mortimer, Het Halssnoer van de Koningin (1967)

174

I.v.m. een nalatigheid van mijn kant is er vanavond geen weerbericht. Goedenavond.

Fred Emmer NOS Journaal vr 5-8-'83 22.40

173

Dirk Janssen en het Ei-geheim (29/..)

door WvdL (geschreven plsm. 1970)

5. Het Ei.

"Wilt U ze laten ontsnappen?"
"Ja, van Doorn," antwoordde de man die achter het bureau zat, terweil hij opstond.
"Ik weet wel waar de commissaris heen wil," begon de agent met zijn verduidelijking. "Hij wil de 3 schurken die nog op vrije voeten zijn de 2 gevangen genomen leden van hun bende laten bevrijden. Met z'n vijven zijn ze sterker dan met z'n drieën en daarom zullen ze, alvorens naar de plek toe te gaan waar de 2e helft van de Dingers-erfenis is. Als de 2 andere schurken niet vrijkomen zullen ze niet zo gauw de halve erfenis op gaan halen. We kunnen ze nu wel inrekenen, maar dan krijgen we toch niet van ze los waar de juwelen zijn, dus...."
"Inderdaad," onderbrak de commissaris hem, dat ben ik van plan. Als we...."
Het plan werd uiteengezet en de agent ging het plan verspreiden onder een groep hiervoor uitgekozen agenten.

0-0-0-0-0-0-0

Een dag later, een man zit op een bank ergens in Oranjestad. Hij leest een krant. Hij leest:

Het proces van de "EI"-bende.
De 2 leden van de "EI" bende, die een week geleden in het landhuis van A.P. van Dalen-Roos gearresteerd werden, Kurt Hamsernn en Brett MacSheffield zijn in het proces, dat nu bijna een week duurt schuldig bevonden. Deze uitspraak is al eerder deze week gedaan en is ook al eerder in onze krant verschenen. Vanmorgen echter, heeft de rechter het vonnis uitgesproken. De 2 schurken die beiden in de 2e Wereld oorlog tot het nodige hebben bijgedragen en al vele mensenlevens op hun namen hebben staan zijn in Europa tot levenslang veroordeeld. Daar deze 2 schurken tevens oorlogsmisdadigers zijn heeft de rechter de straf over hen uitgesproken. Morgen zullen de leden van de "EI"-bende naar de gevangenis overgebracht worden waar ze voor de rest van hun leven zullen verblijven.

"Zozo," mompelde de man, "levenslang, dat dacht ik wel. In ieder geval weet ik wat ik morgen te doen heb...."
o-o-o-o-o-o-o

Henri Knap is een soort Bob Dylan:

hij heeft geen hits nodig
Peer 5-8-'83 16:04

Tekst: het honderddrieënzeventigste citaat uit mijn broers Citatenboek. Peer: ikzelf, voor intimi

Afbeelding: ik zocht via Google naar een afbeelding van Henri Knap. De enige die ik vond, leek me niet zo geschikt. "Mijn" Henri Knap was die oude minzame heer in een pak met een vlinderdasje, die eerdere week op tv te zien was in het spelletje Cijfers en letters. Knap was hier aanwezig als taaldeskundige, maar ongetwijfeld ook als bekende Nederlander. Hij was auteur, vooral bekend in Amsterdam vanwege zijn stukken in Het Parool.
Knap was van 1911. Ik vermoed, dat hij in 1983 niet meer in het Parool schreef. Ik was in 1983 21 en woonde in Schiedam. Die oude heer met de vlinderdas was voor mij dus iemand van far, far away, zowel in plaats als in tijd. Net zoals Robert Allen Zimmerman (Bob Dylan) dat voor me was.
Terwijl ik dit opschrijf, schiet me overigens te binnen, dat het Parool vroeger een làndelijke krant schijnt te zijn geweest. Zou Knaps nationale bekendheid misschien toch vergelijkbaar geweest zijn met die in de hoofdstad?

Maar om op die afbeelding terug te komen: op Google vond ik zo gauw geen foto/cartoon/... van "Han Knap" zoals ik hem kende. Dan maar een afbeelding van Droopy. Had de oude heer wel wat van weg.

Wat was Lex nu helemaal, zo'n zes - zeven jaar geleden.

Een half mislukte reclamedeskundige, die talent paarde aan commerciële invaliditeit. Als kind al was hij een buitenbeentje, dat plantjes bestudeerde, verhaaltjes schreef en tekeningetjes maakte, met meer zin in grootvaders boerderij dan in vaders bank. Om diploma`s maalde hij niet en toen het op werken aankwam koos hij voor het tekenen. Aanvankelijk slaagde hij redelijk met de kinderstrips Peter Pluim en Willy Beer voor Eva en Revue. Maar toen hij in Donald Duck terechtkwam met strips, waar de grote Walt Disney zijn naam onder zette, stichtte hij een eigen reclamebureau en kreeg algauw zeven man personeel. Hij voerde campagnes voor Milky Way, Mobil Oil en Coöp. Bedacht een reclamestrip voor de toen gloednieuwe Fabeltjeskrant. Hij maakte televisiespots voor automobielen en kattevoer. Maakte vervolgens voor Paulus de Boskabouter een puzzelboek, voor Calimero spelletjes en voor de Hema twee puzzelboeken.
In zijn toenmalige woonplaats groeide hij uit tot een notabel. Zat voor de VVD in de gemeenteraad en werd een overtuigd lid van de Lion`s club. Zaken, waar hij achteraf met enige laatdunkendheid op terugziet. Hij
bezat niet de juiste mentalteit. Een creatieve vrijbuiter was hij, die in raadsvergaderingen poppetjes zat te tekenen, terwijl een van zijn medebestuurders langdurig kwekte over onbelangrijke zaken. Het voortdurend rekening houden met de smaak van Jan Publiek begon hem mateloos tegen te staan. Waar ben je mee bezig als je met krengen van auto`s de publieke lusten moet opwekken, terwijl je weet dat er een ervaren coureur aan te pas moet komen om het ding tot soepel bochtenwerk te dwingen.

Fragment (vanaf de tweede kolom) uit Findhorn in Friesland Een interview met Lex Overeijnder ex-reclameman nu kruidenkweker
Joh. M. Pameijer
Theosofia, jrg. 80
Augustus 1979, pag. 97 - 102

Lees of leen de verdere avonturen van Lex in/uit de Theosofische Bibliotheek, Tolstraat 154 Amsterdam

172

Wolkenveldenafentoezonenoveraldroog
radionieuwsdienst ANP

De tekst: het honderdtweeënzevenstigste citaat uit mijn broers citatenboek, opgetekend tussen 30 juli 1983 (
171) en 5 augustus van datzelfde jaar (173). Het zal een poging zijn geweest om weer te geven hoe het weerbericht die dag werd uitgesproken.

De afbeelding vond ik na het citaat te hebben gegoogeld bij Google Afbeeldingen. Google vraagt dan heel netjes "Bedoelde u *wolkenvelden afentoe zonen overal droog*" ? Dat bedoelde ik niet, maar de vraag is begrijpelijk. De nieuwslezer zei natuurlijk ooit "Wolkenveldenavventoezonnenoveraldroog".
Gelukkig maar dat Wouter het zo niet noteerde, want in dat geval zou Google gezegd hebben: "Uw zoekbewerking - *Wolkenveldenavventoezonnenoveraldroog* - heeft geen overeenkomstige documenten opgeleverd."

Of de afbeelding verder bij het citaat past? Tja... Ze bevat geen wolkenvelden en er is vrijwel alleen maar zon. Het ziet er wèl heel droog uit. Alhoewel daar een kanttekening bij valt te maken: zien we hier niet een deel van een boot en vaart die boot niet op zee? Of... Hm, ja, nee, dat valt eigenlijk niet te zien. Misschien is het ook helemaal geen boot. Misschien is het wel het bovenste deel van een kunstwerk, dat bijvoorbeeld midden op een winkelcentrum in Doetinchem of Waddinxveen ofzo staat. Aan de andere kant, als die tuinkabouter een hengel in z'n hand heeft (ik kan het niet goed zien), dan zou het toch wel erg wreed zijn, als er niet op z'n minst een visvijvertje voor hem in de buurt was!
Nou vooruit, bij deze de context.

Verdwijnpunt (Baard en Kale, 1978)

Vanaf album 16 (De spookschaduw) waren alle verhalen van Baard en Kale geschreven door Maurice Tillieux.
Album 26 (De laatste stunt) kende als co-auteur Stephen Desberg.

Van ongeveer eind juli tot eind oktober 1978 publiceerde het tijdschrift Robbedoes De bivakmutsen (album 27). Met Maurice Tillieux en Stephan Desberg als auteurs.
Hoe zat dit? Maurice Tillieux was op 2 februari van dat jaar overleden. Was het scenario toen al af? Was het het echt een scenario van de meester en de leerling samen?
De laatste stunt - ook van hen samen - had met alle Baard en Kale-verhalen van Tillieux gemeen, dat er een soort evenwicht in het verhaal zat. Een strakke compositie, spanningsboog.
Is dat met dit verhaal ook zo? Het lijkt wel, alsof het verhaal precies in tweeën uitéén valt. T/m pagina 22 is er een mysterie: Baard en Kale bezoeken tijdens een vakantie het plaatsje Valpone. Daar worden ze geconfronteerd met een geheimzinnige groep mannen met bivakmutsen, die naar iets op zoek is. Baard en Kale vinden het uiteindelijk iets eerder: een onderaardse ministad, een lustoord voor de groten der aarde.
Op pagina 23 vallen de bivakmutsen het oord binnen. Ze ontvoeren Ben-Hi-Drolik, de emir van Didoetat en van pagina 24 t/m 43 volgt één lange vlucht en achtervolging, eindigend met de emir en de laatste, nog niet uitgeschakelde bivakmuts, die samen in een auto tegen een berg aanknallen. Overigens: Tillieux kwam bij een auto-ongeluk om het leven!
Op pagina 44 blijken de boeven eigenlijk helemaal niet zulke boeven te zijn. Dat was misschien al een beetje duidelijk: op pagina 31 merkte Baard al, dat het machinegeweer, dat hij aan één van hen had ontfutseld, namaak was*).

Tillieux de auteur van de eerste 22 pagina's? Desberg van de laatste 22? Natuurlijk, een beetje vergezocht... De laatste tweeëntwintig pagina's zijn ook niet alléén maar een lange achtervolging. Aan de andere kant... waarom laat de emir zich op de laatste pagina's onder schot houden door de leider van de bende, terwijl hij weet, dat het geweer nep is?! Zou Tillieux zoiets in een scenario toe hebben gelaten?**)
Het blijft de vraag, of en waar het verdwijnpunt van Tillieux als Baard en Kale-scenarist valt aan te wijzen...

*) Alhoewel: was dat omdat ze geen echt geweld wilden gebruiken, of omdat ze geen geld hadden..? Dat ze geen geld hadden weten we (zie pagina 44).
**) Of waren de wapens van de leider wèl allemaal echt? Die had eerder een pistool/revolver gebruikt, waar hij echt mee schoot. In ieder geval wordt dit nergens uitgelegd.

171

I have read parts of your stukjes
23.03 u Peter*) za 30-7-83

*) Dwz ikzelf. Als ik het me goed herinner, zat het ongeveer zo: er was ergens een bijeenkomst met V.S. Naipaul. Marijke - nee: Margaretha Ferguson stelde hem een vraag (of wilde dat gaan doen), die ze inleidde met de woorden "I have read parts of your book(s)". Hierop werd Naipaul kwaad (waardoor F. misschien niet tot haar vraag kwam). Parts of his book(s)!
Mijn broer en ik hadden hier lol over en kennelijk maakte ik (in mijn herinnering: Wouter) het erger, door er "Ik heb stukjes van uw stukjes" van te maken, "parts of your stukjes".
Misschien ging het om Proloog voor een autobiografie, want dat werd gepubliceerd in 1983 (zowel de oorspronkelijke uitgave, als de vertaling).

170 : de vorige aflevering van Wouters citatenboek

Van den Berg, Krishnamurti, Klok

Ruwe stormen mogen woeden,
alles om mij heen zij nacht,
God, mijn God zal mij behoeden,
God houdt voor mijn heil de wacht.
Moet ik lang zijn hulp verbeiden,
zijne liefde blijft mij leiden:
door een nacht, hoe zwart, hoe dicht,
voert Hij mij in 't eeuwig licht.

(uit gezang 178
door Ahasuerus van den Berg)

Zoals de bandjir door 't dal stormt,
Laat binnen d'orkaan van twijfel, die alles omvèrwerpt,
Kracht brengt voor de wasdom uws harten,
Sterkte geeft aan de wijde wiekslag van uw denken.

(fragment uit Twijfel door Jiddu Krishnamurti)

(impressie van het Eneco Uitwaai Festival, waaraan ook werd meegewerkt door Hans Klok)

Dirk Janssen en het Ei-geheim (28/..)

door WvdL (geschreven plsm. 1970)

Dirk en de agent stonden vlug op en Dirk zond de schurken nog een kogel na die echter niets uithaalde.
De agent had inmiddels de revolvers van Dolf van Dijk en Jan Crocks opgeraapt, die hij tijdens zijn val tegen Dirk had laten vallen en kwam Dirk, die de schurken al achterna was achterna.
Toen de schurken onderaan de trap waren gekomen zwaaide de deur van de salonkamer open en 2 kogels van Karel vlogen over de hoofden van de gangsters. De agent had Dirk ingehaald en kwam even voor hem beneden.
De schurken sprongen door een open raam dat bij een grasveld lag. Toen Dirk beneden kwam zaten de agent en Karel gehurkt voor het raam en schoten op de vluchtende bandieten die over het grasveld renden. Kurt Hamsernn lag op het veld in het gras en even later stortte Brett MacSheffield, getroffen door een kogel van de agent. Een volgende kogel haalde al niets meer uit: de schotsafstand was te groot.

Karel, de agent en Dirk sprongen door het raam en renden naar de 2 gewonden. De agent knielde bij Kurt Hamsernn neer "Schot in de rug. We zullen hem maar naar het ziekenhuis in Oranjestad brengen."
"Met MacSheffield is het hetzelfde," zei Karel.
"En hoe is het met Van Dalen-Roos?" vroeg de agent.
"Oh, dat is O.K. Toen ik het geschiet hoorde begreep ik dat er iets mis moest zijn, en toen heb ik hem maar een tik met mijn revolver op zijn achterhoofd gegeven. Hij ligt nu buiten westen in de salon."
Ze liepen door de gang naar de voordeur. Karel droeg Kurt Hamsernn en de agent droeg Brett MacSheffield. Dirk opende de deur en ze brachten de 2 schurken naar de jeep.
Kurt werd voorin gezet en Brett achterin. Karel ging even terug om Van Dalen-Roos op te halen. Even later kwam hij terug. Hij zette Van Dalen-Roos ook achterin en ging achter het stuur zitten. Dirk kwam tussen hem en Kurt Hamsernn en de agent ging achterin, tussen Van Dalen-Roos en Brett MacSheffield zitten. Even later reed de jeep weg, in de richting van Oranjestad.

170

Je vraagt je alleen af of een vegetariër de aangewezen persoon is om een monografie over gehaktballen te schrijven.

Battus - Opperlandse taal- en letterkunde, 1981, p. 78

167 - 169

Zelfverwerkelijking door middel van symbolen

De Mandala
Sarah Sanders-Schellekens
Theosofia, jrg. 79
Augustus 1978, p. 127

Een symbool is een middel om dingen die buiten de draagwijdte van het menselijk begrip vallen, dingen die niet d.m.v. het intellect te definiëren zijn, te kunnen benaderen. Kortom: een manier om het onbenaderbare zo ver mogelijk te benaderen. Het zal dus duidelijk zijn dat het symbool bij uitstek de taal is van het onbewuste aan de ene kant en de taal van het bovenbewuste onuitsprekelijke weten aan de andere kant. Een van de voordelen van het symbool is dat het alle ruimte biedt aan de individuele ontwikkeling van de beschouwer. Het is poly-interpretabel, met dien verstande dat de ene uitleg de andere niet hoeft uit te sluiten. Er zijn meerdere lagen in een symbool en ieder neemt precies dié laag waar, welke overeenstemt met zijn ontwikkeling van het ogenblik. Het symbool waar ik in dit artikel de nadruk op wil leggen, is de mandala. Het woord mandala komt uit het Sanskriet en heeft een twee-ledige betekenis: cirkel, en centrum. Ook de cyclus (kuklos = rond, wiel) van de 10 afdelingen van de Rig Veda werd mandala genoemd.

Structuur en vorm van de mandala
De eisen die aan de vorm van een mandala gesteld worden zijn, heel in het algemeen: een cirkel, een middelpunt, symmetrie, bepaalde oriëntatiepunten. De mandala die ik in dit artikel voornamelijk als uitgangspunt zal nemen, behoort tot de meest harmonieuze verschijningsvormen onder de mandala's, n.l. de cirkel met een middelpunt waarin op symmetrische wijze het getal vier of een veelvoud daarvan voorkomt.
Waarom is deze vorm zo harmonieus? De cirkel op zichzelf symboliseert zowel het begrensde als het grenzeloze, het individuele zowel als het goddelijke. (De 17e eeuwse Franse theoloog Blaise Pascal gaf eens de volgende definitie van God: "Een cirkel, waarvan het middelpunt overal is en de omtrek nergens"). Het getal vier symboliseert de verwerkelijking in de stof (denk aan de kruisdood van Christus!). Het evenwicht tussen geest en stof heeft dus alles te maken met deze harmonie. In mijn werk heb ik kunnen constateren dat deze vorm een weldadige, harmoniebrengende, rustgevende
invloed heeft. Ook op mensen die weinig of niets van de achtergronden van de mandala afweten. Enerzijds maakt iemand die een nieuw evenwicht bereikt of een nieuwe integratie op hoger niveau nadert, spontaan deze vorm van mandala (zie hiervoor ook de bevindingen van Jung), anderzijds werkt het symbool met deze structuur op zichzelf harmoniserend.

Lees de rest van het artikel in/ leen de betreffende jaargang bij de Theosofische Bibliotheek in Amsterdam.
Zie ook: interbibliothecair leenverkeer.

Wouters citatenboek; 1983

167
Jesus is now available on Film and Video Cassette
A T E*)

168
De dood is het lot van de levenden, maar zij die hebben geheerst mogen het verlies van hun waardigheid en gezag niet overleven.
Keizerin Theodora van Byzantium (ca 500 - 547) tegen Keizer Justinianus I (482-565) tijdens het Nika-oproer (532)
Geciteerd door Edward Gibbon in 'Decline and Fall of the Roman Empire', Ned. uitg. van 1981, 'Hersttij en Ondergang van het Romeinse Rijk', p 242.

169
En u weet dat het alleen religies en elastiekjes is toegestaan om het einde zoek te laten.
Drs. G van Buren in: Battus - Opperlandse taal- en letterkunde, p. 59 (17a).

NB De vorige aflevering van het citatenboek vindt u hier.

*) Geen idee, wie ATE is. Alhoewel, zie citaat 212, tzt op deze weblog.

Perspectief (Baard en Kale, 1978)

Je hoeft niet lang naar bovenstaande afbeelding
te kijken, om te zien, dat de pijl de man op de motor niet zal kunnen raken. Ja, als je een lineaal langs de pijl legt, dan wel. Had tekenaar Will(y Maltaite) dit niet kunnen oplossen, door perspectief toe te passen?

Volgens deze pagina zijn er acht soorten perspectief, waarvan lineair perspectief er één is.

Flippo Brunelleschi, een architect uit Florence, vondt lineair perspectief uit*) in 1425.

552 jaar later tekende Will onderstaande trein, niet te verwarren met die hierboven.

En zo zijn we beland op pagina 1 van het verhaal = pagina 3 van het album, waarvan hierboven de cover te zien is. In het Nederlands - met dezelfde cover - verschenen als De laatste stunt, nr. 26 uit de reeks Baard en Kale , tekeningen Will(y Maltaite), tekst M(aurice). Tillieux en S(tephen). Desberg**), Dupuis, 1978

Waar het album over gaat? Dat wellicht een volgende keer, als ik het heb over nr. 27: De bivakmutsen.

*) of ontdekte?
**) in het album staat het overigens foutief op de titelpagina: tekst Will en tekeningen M. Tillieux en S. Desberg